Από τη Γαλλία και τις Βερσαλλίες (ίσως δεν είναι και οι καλύτεροι εξ αυτού συνειρμοί, με δεδομένη την Ιστορία του 20ού αιώνα) ο Ντόναλντ Τραμπ έβαλε και επίσημα την υπογραφή του, όπως το έπραξε και ο Ιρανός πρόεδρος, Μασούντ Πεζεσκιάν, στο Μνημόνιο Κατανόησης ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν, με στόχο τον τερματισμό των εχθροπραξιών, μια ενδιάμεση συμφωνία, που φαίνεται να «ανοίγει παράθυρο» για νέες ισορροπίες στη Μέση Ανατολή, προσφέροντας σοβαρά ανταλλάγματα (και ορισμένα εξ αυτών άμεσα) στην Τεχεράνη, ενώ παράλληλα τα σύνθετα ζητήματα, με κορωνίδα το πυρηνικό πρόγραμμα, μετατίθενται για τη δεύτερη φάση και τη διαπραγμάτευση με όριο τις 60 ημέρες. Τα παραπάνω, δε, γίνονται, με το μείζον όφελος για τη Δύση να φαίνεται πως είναι το άμεσο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, με τον αστερίσκο βέβαια του κατά πόσον μπορεί να είναι πράγματι ασφαλής η ναυσιπλοΐα στο μείζονος σημασίας πέρασμα για την παγκόσμια οικονομία.

Την ίδια ώρα, δεν λείπουν τα «πυρά» ακόμα και από το ρεπουμπλικανικό στρατόπεδο εντός ΗΠΑ, τα οποία φαίνεται να συνδέονται και με προσωπικές -εν μέρει- πικρίες, αναλογιζόμενοι τον ενδοαμερικανικό πολιτικό χάρτη.

Συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν: Τα Στενά του Ορμούζ και οι κυρώσεις

Το πιο άμεσο αποτέλεσμα της συμφωνίας αφορά τη ναυσιπλοΐα και το εμπόριο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν να άρουν σταδιακά τον ναυτικό αποκλεισμό, ενώ το Ιράν δεσμεύεται να διασφαλίσει την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ για τουλάχιστον 60 ημέρες.

Η πρόβλεψη αυτή έχει κρίσιμη σημασία για τις διεθνείς αγορές ενέργειας, καθώς από τα Στενά διέρχεται μεγάλο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Παράλληλα, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών θα εκδώσει εξαιρέσεις που επιτρέπουν στο Ιράν να εξάγει πετρέλαιο και πετρελαϊκά προϊόντα, ενώ προβλέπεται και η σταδιακή αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων.

Για την Τεχεράνη, πρόκειται για άμεση οικονομική ανάσα. Για την Ουάσινγκτον, όμως, σημαίνει ότι εγκαταλείπεται ένα σημαντικό μέρος της πίεσης πριν ολοκληρωθεί η δύσκολη διαπραγμάτευση για το πυρηνικό πρόγραμμα.

Το πυρηνικό πρόγραμμα παραμένει το μεγάλο ''αγκάθι''

Παρά τις πολιτικές και οικονομικές προβλέψεις, το πιο κρίσιμο ζήτημα παραμένει ουσιαστικά ανοικτό. Το Ιράν επαναβεβαιώνει ότι δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα και δεσμεύεται να υποβαθμίσει μέρος του εμπλουτισμένου υλικού υπό την εποπτεία της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας. Ωστόσο, το υλικό δεν προβλέπεται να απομακρυνθεί από τη χώρα.

Μέχρι να υπάρξει τελική συμφωνία, η Τεχεράνη δεσμεύεται να μην προχωρήσει περαιτέρω το πυρηνικό της πρόγραμμα, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να μην επιβάλουν νέες κυρώσεις και να μην ενισχύσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή. Ουσιαστικά, πρόκειται για μια επιστροφή στο status quo ante, το οποίο βέβαια ειδικά για το Τελ Αβίβ και την Ουάσινγκτον μόνο επιθυμητό δεν ήταν.

Ο Λίβανος και η "ήττα" για το Ισραήλ

Πέραν του ζητήματος του πυρηνικού προγράμματος, ο Λίβανος αποτελεί δεδομένα «καυτό φάκελο» και κάτι ξεχωριστό για τη συμφωνία, που δείχνει πως το Ισραήλ έρχεται πλέον σε δύσκολη θέση στο powergame με επίκεντρο τη Βηρυτό. «Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες, μαζί με τους συμμάχους τους στον τρέχοντα πόλεμο δηλώνουν με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συναντίληψης τον άμεσο και οριστικό τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και αναλαμβάνουν την υποχρέωση να μην εξαπολύσουν καμία εχθρική ενέργεια ο ένας εναντίον του άλλου και να απέχουν από την απειλή ή τη χρήση βίας ο ένας εναντίον του άλλου», είναι η σαφής αναφορά, που συνδέει πλέον απόλυτα τα δύο μέτωπα, του Ιράν και του Λιβάνου, κόντρα στην ισραηλινή απαίτηση. Την ίδια ώρα, το Μνημόνιο φαίνεται να κλείνει το ζήτημα της αλλαγής καθεστώτος, με Ουάσινγκτον και Τεχεράνη να δεσμεύονται να μην εμπλέκονται η μία στις εσωτερικές υποθέσεις της άλλης, κόντρα ασφαλώς στις συνεχιζόμενες επικλήσεις από τον Λευκό Οίκο για τα συνθήματα «Θάνατος στις ΗΠΑ - Θάνατος στο Ισραήλ», που ακούγονται από την παγίωση της Ισλαμικής Επανάστασης και εντεύθεν.

Αυτά, σε συνδυασμό με τις νέες αναφορές Τραμπ αυτή την εβδομάδα για πιθανό ρόλο της Συρίας στο ζήτημα του Λιβάνου και του αφοπλισμού της Χεζμπολάχ, μόνο ευχάριστα δεν ηχούν στον -πιεζόμενο στο εσωτερικό και ενόψει εκλογών- Μπενιαμίν Νετανιάχου.

"Ο Ρίγκαν θα γυρίζει στον τάφο του" - "Κατευνασμός"

Η συμφωνία ΗΠΑ και Ιράν μπορεί να δημιουργήσει ευρύτερες «αναγνώσεις» στο mindset των συμμάχων της Ουάσινγκτον, που μπορεί να αντιμετωπίζουν διλήμματα περί της «έκτασης» της «αμερικανικής ομπρέλας»: Δεν είναι λογικό άλμα, άλλωστε, να υποθέσει κανείς πως ο Αμερικανός πρόεδρος ενδέχεται να έκανε πίσω στους αντικειμενικούς του σκοπούς και να περνά στη «συνύπαρξη» με τον εχθρό, αντί να συνεχίσει την πολιτική της μέγιστης πίεσης, με δεδομένο ασφαλώς τον υπολογισμό του οικονομικού κόστους, του κόστους σε πολεμικό υλικό, τις ευκαιρίες για το... real estate (με φόντο το ταμείο των 300 δισ δολαρίων), αλλά και τις επερχόμενες ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.

Για «αποτυχημένη συμφωνία, που πάντως μπορεί να δώσει στον Τραμπ αυτό που θέλει», έκανε λόγο ανάλυση του CNN, ενώ και το Axios σημειώνει ότι ο Τραμπ ξεκίνησε τη σύγκρουση θέτοντας εξαιρετικά φιλόδοξους στόχους: «πλήρη παράδοση» του Ιράν, μηδενικό εμπλουτισμό ουρανίου, περιορισμό των βαλλιστικών πυραύλων και διακοπή της στήριξης προς οργανώσεις και πολιτοφυλακές στην περιοχή. Το τελικό κείμενο, όμως, δεν περιλαμβάνει αναφορές στους βαλλιστικούς πυραύλους, δεν προβλέπει διάλυση του πυρηνικού προγράμματος και επιτρέπει στην Τεχεράνη να λάβει οικονομικά οφέλη πριν από την οριστική διευθέτηση των εκκρεμοτήτων.

Πέραν των επικρίσεων στα Μέσα, ήδη τα ρεπουμπλικανικά πυρά (από ένα τουλάχιστον τμήμα του κόμματος) έχουν επίσης εξαπολυθεί σε βάρος του deal που «έκλεισε» ο Τραμπ.  Ο γερουσιαστής του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος Μπιλ Κάσιντι, ο οποίος έχασε τις προκριματικές εκλογές τον περασμένο μήνα, αφού ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε έναν αντίπαλό του, δήλωσε σε ανάρτησή του στο X: «Αυτή είναι η χειρότερη γκάφα στην εξωτερική πολιτική των τελευταίων δεκαετιών».

«Ο Ρίγκαν θα αναποδογυρίζει στον τάφο του», ανέφερε ο Κάσιντι στην ανάρτησή του την Τετάρτη. «Οι πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν δεν περιορίστηκαν και έχουν μάθει ότι η απειλή κατά του Στενού του Ορμούζ αποδίδει και αναμφίβολα θα την αξιοποιήσουν στο μέλλον. Τώρα, το Ιράν μπορεί να κατασκευάσει ολοκαίνουργια υποδομή στο πλαίσιο αυτής της συμφωνίας».

«Πριν από τον πόλεμο, το στενό ήταν ανοιχτό, το Ιράν συνθλιβόταν από τις κυρώσεις και 13 στρατιωτικοί ήταν ακόμα ζωντανοί. Τώρα, 13 Αμερικανοί είναι νεκροί, οι οικογένειες έχουν πληρώσει δισεκατομμύρια στα βενζινάδικα, οι κυρώσεις θα αρθούν και οι βομβαρδισμοί έχουν σταματήσει. Αυτό είναι το χειρότερο λάθος εξωτερικής πολιτικής των τελευταίων δεκαετιών», ανέφερε.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και ο πρώην αντιπρόεδρος του Τραμπ, Μάικ Πενς, που μιλώντας στο CNN την Τρίτη, έκανε λόγο για «κατευνασμό», θυμίζοντας ρητορική που κάπου... συμβαδίζει τελικά με τις Βερσαλλίες (από όπου και ξεκίνησε η τρέχουσα αναφορά), αφού απηχεί τη ρητορεία που είχε διατυπωθεί για την εφαρμοζόμενη προ του Β' Παγκόσμιου Πολέμου πολιτική της Βρετανίας έναντι της Γερμανίας του Γ' Ράιχ.