EnΑντιγράφουν τον Μαμντάνι
Άρθρο γνώμης
Ο δήµαρχος της Νέας Υόρκης, Ζοχράν Μαµντάνι, έχει αποκτήσει -χωρίς να το γνωρίζει βέβαια ο ίδιος- µιµητές στην Ελλάδα, στο κοµµάτι των προεκλογικών του υποσχέσεων
Η Νέα Υόρκη έχει την τιµητική της αυτές τις ηµέρες. Πρώτον και κυριότερον, επειδή η οµάδα της πόλης, οι New York Knicks, κέρδισαν τον τίτλο και στέφθηκαν πρωταθλητές στο ΝΒΑ έπειτα από 53 ολόκληρα χρόνια. ∆εύτερον και σίγουρα λιγότερο γνωστό, επειδή ο δήµαρχος της πόλης, Ζοχράν Μαµντάνι, έχει αποκτήσει -χωρίς να το γνωρίζει βέβαια ο ίδιος- µιµητές στην Ελλάδα, στο κοµµάτι των προεκλογικών του υποσχέσεων.
Η πολιτική επικοινωνία στις Ηνωµένες Πολιτείες ήταν ανέκαθεν πιο εξελιγµένη και προχωρηµένη απ’ ό,τι στην εδώ πλευρά του Ατλαντικού και πάντοτε κέντριζε το ενδιαφέρον κοµµάτων και πολιτικών αρχηγών στην Ευρώπη και δη στην Ελλάδα. Ειδικά χαρισµατικές προσωπικότητες της εποχής τους, όπως ο Μπιλ Κλίντον ή ο Μπαράκ Οµπάµα, είχαν δει όχι µόνο την ελληνική Αριστερά, αλλά και το Κέντρο και τη ∆εξιά πολλές φορές να αντιγράφουν τον λόγο τους, την καµπάνια τους και τα συνθήµατά τους.
Τώρα µάλιστα, η ανάγκη της εν Ελλάδι Κεντροαριστεράς να αντλήσει έµπνευση από τις ΗΠΑ και το ∆ηµοκρατικό Κόµµα είναι ακόµα µεγαλύτερη. Σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, µόνο τέσσερις χώρες έχουν κυβερνήσεις από την Κεντροαριστερά: η Ισπανία, η ∆ανία, η Μάλτα και η Λιθουανία. Στη ∆ανία οι Σοσιαλδηµοκράτες σχηµάτισαν µε δυσκολία κυβέρνηση συνασπισµού, καθώς έπεσαν από το 27,5% στο 22%, ενώ στην Ισπανία η αστυνοµία εισέβαλε πρόσφατα στα κεντρικά γραφεία του κυβερνώντος Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόµµατος, αναζητώντας στοιχεία για υποθέσεις διαφθοράς που ανάγονται στην περίοδο διακυβέρνησης του Χοσέ Λουίς Θαπατέρο, αλλά αγγίζουν και τον αδελφό και τη σύζυγο του πρωθυπουργού, Πέδρο Σάντσεθ. Στο δε Ηνωµένο Βασίλειο, το ιστορικό κόµµα των Εργατικών σπαράσσεται από εµφύλιες διαµάχες, ο υπουργός Εθνικής Άµυνας παραιτήθηκε προ ηµερών, ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρµερ αµφισβητείται έντονα και το Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ «καλπάζει» στις περισσότερες δηµοσκοπήσεις.
Από πού να αντλήσεις έµπνευση και ελπίδα, λοιπόν; Από τη Νέα Υόρκη, την αµερικανική µεγαλούπολη, όπου ένας 34χρονος µουσουλµάνος, γεννηµένος στην Ουγκάντα, εξελέγη δήµαρχος πριν από επτά µήνες, µε µια εκλογική νίκη που συζητήθηκε διεθνώς. Βασικό σύνθηµα του Μαµντάνι, «Affordability» («Προσιτότητα») και βασικές υποσχέσεις οι εξής τρεις: πάγωµα ενοικίων για τους πιο ευάλωτους, καθολική µέριµνα για παιδιά ηλικίας έως έξι ετών, δωρεάν µεταφορά µε λεωφορεία για όλους. Το εύληπτο αυτό (και εκ του αποτελέσµατος εκλογικά επιτυχηµένο) «πακέτο» συζητήθηκε ευρέως σε κύκλους των Αθηνών και λίγους µήνες µετά έκανε την εµφάνισή του στην ελληνική πολιτική σκηνή. Πρώτος ήταν ο Νίκος Ανδρουλάκης, ο οποίος σε οµιλία του στη ∆ραπετσώνα υποσχέθηκε «καθολική δωρεάν πρόσβαση για όλους τους νέους έως 24 ετών σε όλα τα µέσα µαζικής µεταφοράς σε Αττική και Θεσσαλονίκη», τονίζοντας ότι για το ΠΑΣΟΚ «τα θέµατα της καλύτερης ζωής στα µεγάλα αστικά κέντρα είναι προτεραιότητα». Κοστολόγησε δε το µέτρο αυτό στα 30.000.000-35.000.000 ευρώ ετησίως. Ακολούθησε ο Αλέξης Τσίπρας. Μιλώντας στο πάνελ του 7ου OT FORUM, ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ υποσχέθηκε µεταξύ άλλων «δωρεάν µετακίνηση σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη για όλες και όλους πλην των τουριστών», προσθέτοντας πως «αυτό έχει ένα δηµοσιονοµικό κόστος γύρω στα 200.000.000-250.000.000 για Αθήνα και Θεσσαλονίκη, είναι χαµηλό». Ώρα να δούµε τα δεδοµένα, χωρίς να µπούµε στον πειρασµό να σχολιάσουµε το face control των ελεγκτών για να ξεχωρίσουν ντόπιους από τουρίστες. Στη Νέα Υόρκη, το ποσοστό φτώχειας είναι 25%, περίπου το διπλάσιο από τον αµερικανικό εθνικό µέσο όρο. Ένας στους τέσσερις Νεοϋορκέζους ζει σε συνθήκες ανέχειας. Ένα εισιτήριο στα µέσα µεταφοράς κοστίζει 2,6 ευρώ (τρία δολάρια), ενώ η εβδοµαδιαία κάρτα, µε ένα παρεµφερές σύστηµα που ισχύει εκεί, φτάνει στα 30 ευρώ (35 δολάρια). Στην Αθήνα, η µηνιαία κάρτα απεριορίστων διαδροµών για µετρό, ηλεκτρικό, τραµ, τρόλεϊ, λεωφορεία (εκτός διαδροµών από και προς το αεροδρόµιο) κοστίζει 27 ευρώ και το µειωµένο 13,5 ευρώ. Άρα κάποιος φοιτητής π.χ. που χρησιµοποιεί τα µέσα µαζικής µεταφοράς τις καθηµερινές για να πάει στη σχολή του και τα Σαββατοκύριακα για τις µετακινήσεις του πληρώνει 45 λεπτά την ηµέρα για απεριόριστες διαδροµές.
Πρώτη παρατήρηση: Είναι ευχάριστο και ελπιδοφόρο συνάµα ότι τα κόµµατα καταθέτουν κοστολογηµένες προτάσεις στον δηµόσιο διάλογο και εκπαιδεύουν έτσι τους πολίτες ότι το δηµόσιο χρήµα δεν είναι απεριόριστο και ότι οι πολιτικές δυνάµεις οφείλουν να σχεδιάζουν τον καλύτερο δυνατό τρόπο αξιοποίησής του. Οφείλουν βέβαια να σχεδιάζουν και τρόπους αύξησης του δηµοσίου χρήµατος, αλλά αυτό είναι µια επόµενη συζήτηση.
∆εύτερη παρατήρηση: Το να γλιτώσεις έναν νέο από τη δαπάνη των 45 λεπτών του ευρώ ηµερησίως δεν θα έπρεπε να είναι η πρώτη προτεραιότητα ως προς τα µέσα µαζικής µεταφοράς. Η πρώτη προτεραιότητα οφείλει να είναι να βρεις τον τρόπο να του προσφέρεις καθαρούς, σύγχρονους και προσβάσιµους συρµούς και λεωφορεία, δροµολόγια που να φτάνουν στην ώρα τους, γρήγορες και αξιόπιστες συγκοινωνίες.
Τρίτη παρατήρηση: Το να κοπιάρεις τις τακτικές του Μάικ Μπράουν των Νικς ή του Ζοχράν Μαµντάνι δεν αρκεί για να σε κάνει ούτε καλό προπονητή ούτε καλό πολιτικό, αντίστοιχα. Χρειάζεται σκέψη, γνώση και δουλειά.
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Απογευματινή».
Η πολιτική επικοινωνία στις Ηνωµένες Πολιτείες ήταν ανέκαθεν πιο εξελιγµένη και προχωρηµένη απ’ ό,τι στην εδώ πλευρά του Ατλαντικού και πάντοτε κέντριζε το ενδιαφέρον κοµµάτων και πολιτικών αρχηγών στην Ευρώπη και δη στην Ελλάδα. Ειδικά χαρισµατικές προσωπικότητες της εποχής τους, όπως ο Μπιλ Κλίντον ή ο Μπαράκ Οµπάµα, είχαν δει όχι µόνο την ελληνική Αριστερά, αλλά και το Κέντρο και τη ∆εξιά πολλές φορές να αντιγράφουν τον λόγο τους, την καµπάνια τους και τα συνθήµατά τους.
Τώρα µάλιστα, η ανάγκη της εν Ελλάδι Κεντροαριστεράς να αντλήσει έµπνευση από τις ΗΠΑ και το ∆ηµοκρατικό Κόµµα είναι ακόµα µεγαλύτερη. Σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, µόνο τέσσερις χώρες έχουν κυβερνήσεις από την Κεντροαριστερά: η Ισπανία, η ∆ανία, η Μάλτα και η Λιθουανία. Στη ∆ανία οι Σοσιαλδηµοκράτες σχηµάτισαν µε δυσκολία κυβέρνηση συνασπισµού, καθώς έπεσαν από το 27,5% στο 22%, ενώ στην Ισπανία η αστυνοµία εισέβαλε πρόσφατα στα κεντρικά γραφεία του κυβερνώντος Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόµµατος, αναζητώντας στοιχεία για υποθέσεις διαφθοράς που ανάγονται στην περίοδο διακυβέρνησης του Χοσέ Λουίς Θαπατέρο, αλλά αγγίζουν και τον αδελφό και τη σύζυγο του πρωθυπουργού, Πέδρο Σάντσεθ. Στο δε Ηνωµένο Βασίλειο, το ιστορικό κόµµα των Εργατικών σπαράσσεται από εµφύλιες διαµάχες, ο υπουργός Εθνικής Άµυνας παραιτήθηκε προ ηµερών, ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρµερ αµφισβητείται έντονα και το Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ «καλπάζει» στις περισσότερες δηµοσκοπήσεις.
Πρώτος ο Ανδρουλάκης υποσχέθηκε «δωρεάν πρόσβαση για όλους τους νέους στα µέσα µαζικής µεταφοράς». Ακολούθησε ο Αλέξης Τσίπρας, που έταξε «ελεύθερη µετακίνηση σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη για όλους πλην των τουριστών».
Από πού να αντλήσεις έµπνευση και ελπίδα, λοιπόν; Από τη Νέα Υόρκη, την αµερικανική µεγαλούπολη, όπου ένας 34χρονος µουσουλµάνος, γεννηµένος στην Ουγκάντα, εξελέγη δήµαρχος πριν από επτά µήνες, µε µια εκλογική νίκη που συζητήθηκε διεθνώς. Βασικό σύνθηµα του Μαµντάνι, «Affordability» («Προσιτότητα») και βασικές υποσχέσεις οι εξής τρεις: πάγωµα ενοικίων για τους πιο ευάλωτους, καθολική µέριµνα για παιδιά ηλικίας έως έξι ετών, δωρεάν µεταφορά µε λεωφορεία για όλους. Το εύληπτο αυτό (και εκ του αποτελέσµατος εκλογικά επιτυχηµένο) «πακέτο» συζητήθηκε ευρέως σε κύκλους των Αθηνών και λίγους µήνες µετά έκανε την εµφάνισή του στην ελληνική πολιτική σκηνή. Πρώτος ήταν ο Νίκος Ανδρουλάκης, ο οποίος σε οµιλία του στη ∆ραπετσώνα υποσχέθηκε «καθολική δωρεάν πρόσβαση για όλους τους νέους έως 24 ετών σε όλα τα µέσα µαζικής µεταφοράς σε Αττική και Θεσσαλονίκη», τονίζοντας ότι για το ΠΑΣΟΚ «τα θέµατα της καλύτερης ζωής στα µεγάλα αστικά κέντρα είναι προτεραιότητα». Κοστολόγησε δε το µέτρο αυτό στα 30.000.000-35.000.000 ευρώ ετησίως. Ακολούθησε ο Αλέξης Τσίπρας. Μιλώντας στο πάνελ του 7ου OT FORUM, ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ υποσχέθηκε µεταξύ άλλων «δωρεάν µετακίνηση σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη για όλες και όλους πλην των τουριστών», προσθέτοντας πως «αυτό έχει ένα δηµοσιονοµικό κόστος γύρω στα 200.000.000-250.000.000 για Αθήνα και Θεσσαλονίκη, είναι χαµηλό». Ώρα να δούµε τα δεδοµένα, χωρίς να µπούµε στον πειρασµό να σχολιάσουµε το face control των ελεγκτών για να ξεχωρίσουν ντόπιους από τουρίστες. Στη Νέα Υόρκη, το ποσοστό φτώχειας είναι 25%, περίπου το διπλάσιο από τον αµερικανικό εθνικό µέσο όρο. Ένας στους τέσσερις Νεοϋορκέζους ζει σε συνθήκες ανέχειας. Ένα εισιτήριο στα µέσα µεταφοράς κοστίζει 2,6 ευρώ (τρία δολάρια), ενώ η εβδοµαδιαία κάρτα, µε ένα παρεµφερές σύστηµα που ισχύει εκεί, φτάνει στα 30 ευρώ (35 δολάρια). Στην Αθήνα, η µηνιαία κάρτα απεριορίστων διαδροµών για µετρό, ηλεκτρικό, τραµ, τρόλεϊ, λεωφορεία (εκτός διαδροµών από και προς το αεροδρόµιο) κοστίζει 27 ευρώ και το µειωµένο 13,5 ευρώ. Άρα κάποιος φοιτητής π.χ. που χρησιµοποιεί τα µέσα µαζικής µεταφοράς τις καθηµερινές για να πάει στη σχολή του και τα Σαββατοκύριακα για τις µετακινήσεις του πληρώνει 45 λεπτά την ηµέρα για απεριόριστες διαδροµές.
Πρώτη παρατήρηση: Είναι ευχάριστο και ελπιδοφόρο συνάµα ότι τα κόµµατα καταθέτουν κοστολογηµένες προτάσεις στον δηµόσιο διάλογο και εκπαιδεύουν έτσι τους πολίτες ότι το δηµόσιο χρήµα δεν είναι απεριόριστο και ότι οι πολιτικές δυνάµεις οφείλουν να σχεδιάζουν τον καλύτερο δυνατό τρόπο αξιοποίησής του. Οφείλουν βέβαια να σχεδιάζουν και τρόπους αύξησης του δηµοσίου χρήµατος, αλλά αυτό είναι µια επόµενη συζήτηση.
∆εύτερη παρατήρηση: Το να γλιτώσεις έναν νέο από τη δαπάνη των 45 λεπτών του ευρώ ηµερησίως δεν θα έπρεπε να είναι η πρώτη προτεραιότητα ως προς τα µέσα µαζικής µεταφοράς. Η πρώτη προτεραιότητα οφείλει να είναι να βρεις τον τρόπο να του προσφέρεις καθαρούς, σύγχρονους και προσβάσιµους συρµούς και λεωφορεία, δροµολόγια που να φτάνουν στην ώρα τους, γρήγορες και αξιόπιστες συγκοινωνίες.
Τρίτη παρατήρηση: Το να κοπιάρεις τις τακτικές του Μάικ Μπράουν των Νικς ή του Ζοχράν Μαµντάνι δεν αρκεί για να σε κάνει ούτε καλό προπονητή ούτε καλό πολιτικό, αντίστοιχα. Χρειάζεται σκέψη, γνώση και δουλειά.
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Απογευματινή».
