Οι Αµερικανοί κινδυνεύουν και στην περίοδο της προεδρίας Τραµπ να επιβεβαιώσουν τη διπλωµατική και στρατηγική ανυποληψία της προεδρίας Μπάιντεν στα πεδία της Μέσης Ανατολής. Αν συµβεί κάτι τέτοιο, η ήττα τους σε µια περιοχή κρίσιµη όχι µόνο για τη διεθνή οικονοµία, αλλά πολύ περισσότερο για το παγκόσµιο power game στη γεωπολιτική κινδυνεύει να είναι µη αναστρέψιµη. Και µπορεί ο σηµερινός υπουργός Εξωτερικών και σύµβουλος Εθνικής Ασφάλειας, Μ. Ρούµπιο, να µην πέφτει στην παγίδα όπου βρέθηκε ο προκάτοχός του, κ. Μπλίνκεν -παρά τη βαθιά εµπειρία του στο Στέιτ Ντιπάρτµεντ- να βρίσκεται στο κυβερνητικό µεγαλόπρεπο αεροπλάνο και να πηγαίνει από πρωτεύουσα σε πρωτεύουσα της ∆υτικής Ασίας χωρίς επί της ουσίας να τον λαµβάνει σοβαρά υπόψη καµία ηγεσία στην περιοχή (ούτε τις απειλές ούτε τις υποσχέσεις του), αλλά αυτό δεν αλλάζει την πραγµατικότητα.

Το κύριο σφάλµα στο οποίο έχει υποπέσει ο Λευκός Οίκος είναι ότι δεν τελειώνει καµία δουλειά στην Εγγύς Ανατολή. Ούτε τον πόλεµο ούτε την ειρήνη. Σύρεται η Ουάσινγκτον µε όρους και συνθήκες µίντια σε µια εµµονή αυξηµένης αποφασιστικότητας που δεν οδηγεί πουθενά. Πολύ περισσότερο σε µια «νέα αρχιτεκτονική». Αποδεικνύει ο πρόεδρος Τραµπ, και αυτό είναι δυστύχηµα για την παγκόσµια ∆ύση, παρά τα χαµόγελα των πολύ πιο ισχνών και ανίκανων να κινήσουν την ιστορία πολιτικών του αντιπάλων εντός της Αµερικής αλλά και διεθνώς, ότι µε αναρτήσεις, κραυγές και θόρυβο δεν µπορεί να καθοριστεί στρατηγική.

Οι ΗΠΑ παγιδεύτηκαν σε έναν πόλεµο που δεν τελείωσε και σε µια ειρηνευτική διαδικασία που δεν µπορεί να αλλάξει τους κανόνες του παιχνιδιού. Μπορεί βέβαια από τον πρόεδρο Τραµπ να λείπουν κάποιοι έµπειροι «παίκτες» και σύµβουλοι στο πλευρό του. Για παράδειγµα, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών, Μ. Ποµπέο, που χάραξε την πορεία των «Συµφωνιών του Αβραάµ» στην πρώτη του θητεία. Υφίσταται βεβαίως στα δρώµενα της περιοχής, ειδικά στο περιβάλλον της Μεσοποταµίας, µε σκιώδη ρόλο, ο στρατηγός τεσσάρων αστέρων και πρώην επικεφαλής της CIA Ντ. Πετρέους, αλλά προφανώς αυτό δεν φτάνει. Γιατί δεν µπορεί να ισοσκελίσει την ελλειπτική λειτουργία του πρέσβη στην Τουρκία, Τ. Μπάρακ, ή των ειδικών µεσολαβητών σε όλα τα θερµά µέτωπα Γουίτκοφ και Κούσνερ.

∆εν µπορεί οι εκπρόσωποι του κατεστηµένου της Τεχεράνης να διαπραγµατεύονται µε τόση άνεση το Ορµούζ και το πυρηνικό τους πρόγραµµα. ∆εν γίνεται ο πρόεδρος του στρατευµένου κοινοβουλίου τους, Μ. Γκαλιµπάφ, να µιλά µε τον οµόλογό του, εκπρόσωπο της Χεζµπολάχ, επιβεβαιώνοντας και δίδοντας εγγυήσεις για την παρουσία του Ιράν στον Λίβανο. Και την ίδια στιγµή να κοινοποιείται η υψηλής έντασης ιδιαίτερη συνοµιλία Τραµπ - Νετανιάχου προκειµένου να πιεστεί η ισραηλινή ηγεσία να µην προχωρήσει στη δριµεία στρατιωτική επιχείρηση στο πεδίο της Βηρυτού. Μπορεί να υπάρχει ζήτηµα νοµιµοποίησης της στρατηγικής του Ισραήλ περί µονοδιάστατου πολέµου, χωρίς συναίσθηση του ορίου των παράπλευρων απωλειών. Αλλά κάποιοι πρέπει να µιλήσουν µε τους Ισραηλινούς για µια άλλη, πιο σύνθετη µεθοδολογία, που ενδεχοµένως να φέρει θετικά αποτελέσµατα, µε διακανονισµούς και όχι µόνο σφαγές. Για να συµβεί κάτι τέτοιο, δεν µπορεί να υπογράφονται εκεχειρίες και να σχεδιάζονται φιλόδοξες συµφωνίες ειρήνης ενώ η Χαµάς στη Γάζα και η Χεζµπολάχ στον Λίβανο παραµένουν εξοπλισµένες και σε δράση. Σηµειωτέον ότι ακόµη κι αν στις εκλογές του Οκτωβρίου προκύψει κυβέρνηση συνασπισµού Μπένετ-Λαπίντ-Έισενκοτ και όχι Νετανιάχου, µπορεί η ένταση σε κάποια µέτωπα πρόσκαιρα να µειωθεί, αλλά µια νέα 7η Οκτωβρίου θα βάλει και πάλι φωτιά καταστρέφοντας κάθε προοπτική για την ειρήνη. Και µπορεί ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν µε µεγαλόπρεπο τρόπο να λέει ιστορικές ανοησίες, ότι δήθεν η άλωση του Βυζαντίου και της Κωνσταντινούπολης ήταν ένας απελευθερωτικός πόλεµος από την πλευρά του Ισλάµ για να διορθώσει τη στοχοπροσήλωση στην άλωση της Ιερουσαλήµ, που διακηρύσσει όλα τα τελευταία χρόνια, επιχειρώντας να ανταποδώσει τον διορισµό Μπάρακ ως επιτετραµµένου στη Μεσοποταµία, αλλά ούτε η Τουρκία δεν θα αλλάξει ή θα πάψει να είναι ο «µεγάλος ασθενής» στην Ανατολή.

Ο γιαλός στη ∆υτική Ασία που συνδέει τη Μεσόγειο µε τον Ειρηνικό µπορεί να είναι στραβός. Αλλά και το αµερικανικό αεροπλανοφόρο στραβά αρµενίζει…

Δημοσιεύθηκε στην Απογευματινή